Pearce, ngoài khả năng chuyên môn, còn là một nhân vật mang nhiều ý nghĩa biểu tượng. Ông là niềm tự hào còn rơi rớt lại của bóng đá xứ sương mùa giờ đây đã tràn ngập các món hàng ngoại nhập với chất lượng vượt trội so với những sản phẩm trong nước, dù là thủ môn, hậu vệ, tiền vệ, tiền đạo hay huấn luyện viên.

Với 78 trận chơi cho “Tam sư” và cả sự nghiệp ở trong nước cho những CLB đậm chất Anh nhất như West Ham, Coventry hay Nottingham Forest, Pearce đã mang theo rất nhiều kỳ vọng tới Đan Mạch, để rồi tất cả sụp đổ tan tành sau trận thua Czech ở lượt cuối vòng bảng.

Dù có những cầu thủ đắt giá như Jordan Henderson (phải), U-21 Anh vẫn thất bại thảm hại

Trong khi tình cảm khiến nhiều người Anh muốn giữ ông lại, một người có lý trí hẳn sẽ cho rằng đã đến lúc thay đổi, và tuyển U-21 cũng cần một huấn luyện viên ngoại, như đội lớn đã có gần mười năm trong tay các ông thầy nước ngoài (Sven Goran Eriksson người Thụy Điển và hiện là Fabio Capello người Italia, kẹp giữa là hai năm tai họa dưới thời Steve McClaren, một nhà cầm quân trong nước).

Hai năm trước, Pearce có trong tay James Milner, Adam Johnson và Theo Walcott. Tuyển U-21 Anh tiến vào trận chung kết một cách đầy tự tin, để rồi thua bẽ bàng trước một đối thủ mạnh hơn hẳn, những người Đức với Mesut Oezil, Jerome Boateng, Sami Khedira và Manuel Neuer, những cầu thủ sau đó được huấn luyện viên Joachim Loew chuyển thẳng lên đội lớn và lặp lại chiến tích gần tương tự với đội bóng của Capello ở Bloemfontein, Nam Phi, 12 tháng sau đó. Có vẻ như người Anh chẳng bao giờ học được những bài học từ thất bại.

U-21 Anh đã khởi đầu giải đấu ở Đan Mạch với 2 trận hòa đáng đáng thất vọng. Trước Tây Ban Nha là thế trận hoàn toàn lép vế khiến họ phải may mắn lắm mới giành được một điểm. Còn trước Ukraina, một đối thủ bị đánh giá thấp hơn, các cầu thủ của ông Pearce chơi hoàn toàn bế tắc và không kiếm nổi bàn nào trong suốt 90 phút.

Họ bước vào trận gặp Czech với ý thức rõ ràng là phải chiến thắng để đi tiếp. Danny Welbeck tưởng như đã giúp Sư tử trẻ làm được điều đó với bàn mở tỉ số khi trận đấu chỉ còn lại không tới 15 phút, để rồi tất cả tiêu tan vào những giây cuối cùng. Tuyển U-21 Anh để thua một bàn tai họa ở phút 89 và thêm một bàn nữa trong những phút trừ giờ, thật giống với cách mà các đàn anh họ đã bại trận ở những giải đấu lớn.

Thua ngược thành quen

Thật vậy, các cầu thủ Anh giờ đây có vẻ như đã quá quen thuộc với những trận thua ở thế dẫn trước rồi, đến mức họ chẳng buồn đau khổ nữa. Từ cú sút phạt kỳ lạ của Ronaldinho ở Shizuoka, Nhật Bản năm 2002 cho tới sai lầm tồi tệ của Paul Robinson và Scott Carson trước Croatia dẫn tới việc họ bị loại khỏi EURO 2008.

Hay tại EURO 2004, trong trận mở màn vòng bảng, Anh dẫn trước Pháp nhờ bàn mở tỉ số của Frank Lampard ở phút 38 nhưng rồi để thủng lưới 2 bàn do Zinedine Zidane ghi ở các phút 91 và 93. Thất bại đó ở sân Da Luz (Lisbon, Bồ Đào Nha) không khiến đội bóng của Eriksson bị loại khỏi giải, nhưng nó ảnh hưởng đến sự tự tin của tuyển Anh, đặc biệt là ở hàng hậu vệ, nơi họ có nhiều cầu thủ được đánh giá cao nhất.

Xa hơn nữa, thua ngược có vẻ như là một truyền thống khó chịu của bóng đá Anh, nhưng khi họ thất bại 3-6 trước Hungary ở Wembley năm 1953, hay gục ngã vào giờ chót trước Đức ở Leon, Mexico năm 1970, hay trận thua Hà Lan khiến họ mất suất dự World Cup 1994.

Ngay cả một trung vệ lão luyện như Pearce cũng đã không thể thay đổi điều đó ở Đan Mạch. Kém bản lĩnh, mất tập trung trong những thời khắc sống còn và buông xuôi khi gặp khó khăn, những vấn đề cố hữu đã một lần nữa khiến bóng đá Anh lỗi hẹn với vinh quang.

Cũng có những lời giải thích khác cho thất bại này: Sự vắng mặt của Jack Wilshere và Andy Carroll, hai ngôi sao lớn của đội U-21, một người là truyền nhân của Cesc Fabregas, còn người kia là cầu thủ Anh đắt giá nhất trong lịch sử.

Tuy nhiên, cũng giống như năm 2006, khi Eriksson phải đem theo một Wayne Rooney què quặt tới Đức, chỉ riêng vài cá nhân không thể là lý do để biện minh cho thất bại của một tập thể. Trên thực tế, Pearce còn có thể nối dài danh sách chấn thương của ông, với Micah Richards, Kieran Gibbs, Lee Cattermole và Martin Kelly.

Nhưng ngay cả như thế, Pearce vẫn có trong đội hình Phil Jones và Jordan Henderson, những cầu thủ có giá tổng cộng vào khoảng 40 triệu bảng, có lẽ còn cao hơn nhiều so với cả đội hình của Czech hay Ukraina. Quá nửa đội hình U-21 Anh còn là những cầu thủ có nhiều năm chinh chiến tại Premier League, một đặc ân xa xỉ mà có lẽ chỉ các đồng nghiệp cùng trang lứa TBN mới có.

Tuy nhiên, trong khi Tây Ban Nha thể hiện được hình ảnh xứng đáng là đội ngũ kế cận cho nhà vô địch thế giới thì Anh lại cho thấy họ chính là phiên bản của đội bóng đã từng thất bại ở biết bao giải đấu lớn suốt hơn một thập kỷ qua.

Giống như các đàn anh, họ thiếu sự sáng tạo ở khu vực giữa sân một cách trầm trọng, dù có nhiều cái tên đọc lên rất kêu, Henderson, Jack Rodwell hay Fabrice Muamba đều được chờ đợi rất nhiều, nhưng đều gây thất vọng. Tương tự như vậy là hàng công với chỉ duy nhất một người ghi bàn, Welbeck.

Một cách ngắn gọn, nếu đây là cách mà người Anh chuẩn bị cho tương lai, thì tương lai của đội tuyển quốc gia nước này sẽ không lấy gì làm sáng sủa cho lắm.