Hội nghị “thượng đỉnh” VFF và Chủ tịch các CLB: Có gì để hy vọng

---

SoiKeo.com - Xét theo diễn tiến thực tế, đó là một cuộc họp “ngoài kế hoạch” bởi nó chắc chắn sẽ không diễn ra nếu không có “sự kiện bầu Kiên” tại lễ tổng kết mùa giải 2011, tiếp theo đó là vài cuộc gặp gỡ khác nhau giữa các ông bầu, giữa ông bầu và báo giới. Mục tiêu cao cả đã có từ rất lâu : vì một nền bóng đá nước nhà chuyên nghiệp và trong sạch. Liệu vấn đề nào sẽ được đặt ra và giải quyết trên bàn hội nghị “thượng đỉnh”, do đó sẽ là điều được mọi người đặc biệt quan tâm.

Ông Nguyễn Đức Kiên (HN.ACB, HP.HN) và ông Lê Hùng Dũng Ảnh: DƯ HẢI

Ngay sau lễ tổng kết gây xôn xao với phát biểu của ông bầu Nguyễn Đức Kiên, cuộc hội thảo “Đối thoại doanh nghiệp làm bóng đá và hướng đi cho bóng đá Việt Nam” đã thu hút sự quan tâm của dư luận, trước hết do việc tham gia của một vài ông bầu có tiếng trong làng bóng nước nhà.

Dễ nói nhất là chuyện muôn năm cũ

Những bất cập trong cơ chế quản lý, điều hành một lần nữa được nêu ra ở buổi hội thảo này, chi tiết và “nóng sốt” hơn. Chi tiết bao giờ cũng khiến người nghe thích thú, dù rằng sau hơn 2 giờ đồng hồ hội thảo, ai cũng nhận thấy mình vừa được nghe những điều rất quen, nhiều vấn đề thậm chí đã biết từ lâu lắm rồi, bởi chúng tích tụ lại sau hơn một thập kỷ bóng đá Việt Nam tập làm chuyên nghiệp. Các ông bầu có lý ở buổi hội thảo ấy. Nói về thực trạng, nhất là những tình tiết mọi người đều biết thì dễ nói hơn. Cũng có những thực trạng không được nêu ra và có lẽ sẽ còn lâu lắm người ta mới đủ điều kiện để đề cập tới một cách cụ thể. Chẳng hạn thực trạng về chi phí hai chiều hoặc nhiều chiều khi các ông bầu kinh doanh đội bóng. Vì chúng không được nêu ra nên cho đến nay, người ta chỉ biết đứng nhìn xót xa thay cho người làm bóng đá khi năm nào cũng ném vào lĩnh vực này hàng chục, hàng trăm tỷ đồng mà toàn thu về tay không. Hoặc do không có cơ chế định giá rõ ràng nào cả, nên ta đành nghe thực trạng về giá cầu thủ với một quan niệm cảm tính rằng “2 tỷ thì thấp mà chục tỷ thì cao” (!).

Cũng lại chính vì thực trạng được nêu ra vốn là chuyện “muôn năm cũ” nên người ta dễ dàng phản biện (năm nào mà chẳng phản biện từng ấy vấn đề). Các ông bầu được phản biện rằng họ có phần trách nhiệm trong việc nâng giá cầu thủ vô lối, trong việc sử dụng ngoại binh khiến ĐTQG suy yếu... Những phản biện như thế khá quen thuộc và các ông bầu không thể không công nhận.

Giải pháp và rào cản

Vấn đề quan trọng được các ông bầu và VFF đồng ý với nhau là việc thay thế vị trí trưởng BTC giải, lập Ban trọng tài và củng cố đội ngũ trọng tài. Trong những lần phỏng vấn riêng rẽ mới đây của Thể Thao với một số ông bầu, có thêm vài đề xuất khác như thành lập Ủy Ban đạo đức để đánh giá trận đấu một cách kịp thời, lập Hiệp hội các ông bầu, Hiệp hội cầu thủ để tránh phá giá trên thị trường chuyển nhượng. Có lẽ sẽ còn thêm nhiều đề xuất nữa trong cuộc họp ngày hôm nay, khi các ông bầu có mặt đông đủ hơn. Dù vậy thì những đề xuất nói trên có phải là giải pháp cho các mục tiêu lớn từng được cả VFF lẫn các ông bầu nêu ra như “hướng đi cho bóng đá Việt Nam”, “chuyên nghiệp hóa bóng đá nước nhà” hay không?

Dễ nhận thấy rằng, nếu hạ thấp những mục tiêu trên, chẳng hạn chỉ tính chuyện làm sao cải thiện thực trạng bóng đá ở mùa giải 2012, thì các đề xuất đã nêu có thể được xem như những giải pháp cụ thể, bởi các đề xuất ấy phát sinh trên cơ sở thực trạng giải đấu V.League. Điều này có nghĩa là, cho rằng các đề xuất được đáp ứng, thì cơ quan quản lý và những người làm bóng đá sẽ tiếp tục có thêm nhiều giải pháp khác, căn cứ trên thực trạng mùa giải 2012 hoặc các mùa giải sau. Ở một nền bóng đá chưa chuyên nghiệp nhưng có ý định chuyển sang chuyên nghiệp thì cách làm như thế được gọi là thử nghiệm. Câu hỏi đặt ra là chúng ta đã có hẳn 10 năm thử nghiệm thì tại sao tới tận bây giờ mới thực hiện cách làm đó. Câu trả lời là trong suốt 10 năm mang tiếng thử nghiệm, bóng đá Việt Nam không thiết lập được một cơ chế đối thoại minh bạch, cởi mở giữa cơ quan quản lý và những người làm bóng đá. Thế nên có thể coi cuộc gặp chính thức giữa VFF và Chủ tịch các CLB là điểm khởi đầu của cơ chế đối thoại đó. Nói cách khác, giờ đây bóng đá Việt Nam mới bước vào quá trình thử nghiệm, thay vì “đã có mùa giải chuyên nghiệp chính thức đầu tiên” như người ta tuyên bố hồi đầu mùa bóng 2011.

Nếu coi những đề xuất nói trên chỉ là các giải pháp cụ thể, mang tính “ngắn hạn” theo nghĩa vừa làm vừa thử nghiệm, thì đâu sẽ là một giải pháp mang tính chiến lược? Câu trả lời cho vấn đề này thực chất nằm ngay trong mục tiêu mà bóng đá Việt Nam hướng tới: chuyên nghiệp hóa.

Đầu năm 2011, Chủ tịch VFF -ông Nguyễn Trọng Hỷ cho rằng “chuyên nghiệp (bóng đá) ở Việt Nam khác các nước khác” và đó là lý do khiến quá trình chuyên nghiệp hóa bóng đá nước nhà cần phải làm chậm, khi nào “bóng đá Việt Nam” bền vững thì mới làm. Cách biện giải ấy chính là tấm bình phong để bóng đá Việt Nam chỉ làm chuyên nghiệp nửa vời, một số doanh nghiệp chỉ cổ phần hóa “cái vỏ”, cơ quan quản lý mất kiểm soát với nhiều mắt xích của guồng máy bóng đá, trong đó có thị trường chuyển nhượng. Mọi bất cập phát sinh suốt hơn thập kỷ qua đều có nguyên nhân từ sự nửa vời nói trên. Rào cản “tự mình trói mình” là ở chỗ đó.

Điều được chờ đợi

Chỉ khi VFF công nhận rằng giờ đây bóng đá Việt Nam mới bắt đầu thử nghiệm làm chuyên nghiệp cùng một cơ chế đối thoại thông thoáng, tích cực giữa cơ quan quản lý và đối tượng chịu sự quản lý, may ra các đề xuất từ phía những ông bầu mới được xem xét một cách cẩn trọng như chúng cần phải có. Trong trường hợp ngược lại, sẽ chẳng nhiều hy vọng ở cuộc họp này và kịch bản có thể dự đoán là các ông bầu lại tốn thời gian... “tố khổ” một lần nữa, sự xuất hiện của vị trưởng BTC giải mùa sau, kế hoạch lập Ban Trọng tài (vì FIFA bắt buộc phải làm) cùng những lời hứa củng cố lực lượng trọng tài, hứa cân nhắc các đề xuất. Hoặc sẽ có thêm những tranh cãi “đầy trách nhiệm” về việc ai làm ở Ban Trọng tài, ai đảm nhiệm... phó BTC giải, và hết.

Ngay cả khi “kịch bản” sáng sủa hơn, bóng đá Việt Nam vẫn phải chấp nhận sự chưa đồng bộ ở các mắt xích của mình do mức độ phát triển khác nhau của các mắt xích đó. Tuy nhiên nếu VFF thực lòng muốn tạo ra cơ chế đối thoại mở với doanh nghiệp làm bóng đá thì ảnh hưởng của sự chưa đồng bộ sẽ giảm đi nhiều và mới có hy vọng họ chung tay tìm ra giải pháp tốt cho từng bước đi lên chuyên nghiệp của bóng đá Việt Nam. Thế nên, nếu có điều gì đáng được chờ đợi ở cuộc gặp giữa VFF và Chủ tịch các CLB thì đó là việc cuộc gặp này được các bên đón nhận với tâm lý ra sao, cũng như liệu cuộc gặp như thế có được VFF duy trì như là một trong những cách làm tích cực trong quá trình cải tổ bóng đá nước nhà hay không.

Để có một góc nhìn khách quan hơn, Thể Thao đã thực hiện phỏng vấn một số ông bầu trước khi họ dự cuộc họp này. Câu hỏi mà Thể Thao đưa ra là:

1. Cuộc “Đối thoại các DN làm bóng đá” đã nêu ra hầu hết vấn đề tồn tại trong quá trình chuyển sang cơ chế chuyên nghiệp của bóng đá Việt Nam và để khắc phục chắc chắn phải cần thời gian. Xin ông cho biết ý kiến của mình về một giải pháp mang tính lâu dài giúp bóng đá nước nhà phát triển trong thời gian tới? Với mùa giải 2012, ông có đề xuất cụ thể nào để bóng đá phục hồi niềm tin của khán giả không?

2. Các vị trí điều hành giải hiện tại, như Trưởng BTC giải, Trưởng Ban Trọng tài đều cần người mới. Ông đánh giá ra sao về khả năng tìm ngay được những người đủ năng lực, phẩm chất đảm đương các vị trí đó? Nếu họ vẫn là người của VFF thì quan điểm của ông như thế nào?

Dưới đây là ý kiến của họ:

Ông Nguyễn Đức Kiên (HN.ACB, HP.HN): Khi mà tôi đưa vấn đề tại lễ tổng kết, tôi không nghĩ rằng cái cách giải quyết lại theo hướng của dư luận và VFF đang làm. Hai trọng tài bị treo còi vĩnh viễn chỉ là giải pháp tức thời, bắt buộc phải làm, không giải quyết căn cơ vấn đề. Thậm chí theo suy nghĩ của tôi thì đó chỉ là 2 con tốt phải hy sinh. Vấn đề là phải tìm ra người đứng sau 2 trọng tài đó là ai, họ làm thế để làm gì?. Tôi tin phải có người trả tiền thì các trọng tài mới làm bậy chứ. Tôi xin nói thẳng là tôi rất bức xúc với cách làm bóng đá của một số doanh nghiệp.

Tôi cho rằng phải thay đổi về công tác tài chính. Các CLB đến giờ vẫn phải đóng 500 triệu để tham gia giải. Các trọng tài, giám sát, BTC giải xuống sân, các CLB vẫn phải trả tiền đi lại, ăn ở, vé máy bay... là vô cùng bất hợp lý và không thể chấp nhận được. Việc Eximbank đưa ra một mức tài trợ rất lớn nhưng các CLB vẫn phải làm như thế chính là mầm mống gây ra tiêu cực. Nếu như các trọng tài, giám sát tới sân mà BTC sân không phải làm gì cả, thì anh nào mon men tới gặp họ là có vấn đề. Chứ bây giờ phải điếu đóm phục vụ thì vô cùng vất vả. Tôi chẳng hiểu lý do gì VFF vẫn chưa cải tổ vấn đề này.

Anh Lê Hùng Dũng đang ngồi ở chiếc ghế PCT phụ trách tài chính thì tôi không sợ sẽ thất thoát tiền tài trợ, nhưng chắc chắn tiền tài trợ đã không được toàn vẹn đến giải VĐQG, dẫn đến BTC địa phương, các CLB vẫn phải chịu những chi phí vô cùng bất hợp lý.

Đề xuất của tôi trong việc hồi phục niềm tin của khán giả, ngoài những vấn đề mà tôi đã nói tại các cuộc họp gần đây, thì mùa giải 2012 cần phải thành lập ngay một Ủy ban đạo đức để xử phạt nghiêm minh các sai sót trong và sau trận đấu. Chứ việc tìm kiếm bằng chứng và xử lý ngay lập tức không dễ. Tôi đồng ý với anh Lê Hùng Dũng rằng trước khi Ủy ban này ra đời, phải được bầu chọn và có chữ ký của cả 14 đội bóng, để sau này đội nào bị xử phạt cũng không có phản ứng gì cả.

Sau khi giải quyết được hết những vấn đề mà các doanh nghiệp đã nêu lên, tôi cho rằng để bóng đá phát triển bền vững và mang tính lâu dài, không còn cách nào khác chúng ta cần có những mô hình như của HAGL đang làm, để một ngày gần đây chúng ta đi lên từ chính lứa các cầu thủ trẻ do mình đào tạo. Bóng đá là của người hâm mộ chứ không phải của các ông chủ CLB.

Việc HP.HN bỏ bóng đá là cảnh báo cho quan chức VFF về việc phải cải tổ. Phát ngôn của liên đoàn cho rằng việc Hòa Phát bỏ cuộc là bình thường, tôi thất vọng vô cùng. Tôi rất không đồng tình với phát ngôn như thế của VFF. Rất ít các doanh nghiệp VN mạnh như Hòa Phát và khi mà họ rút lui không đầu tư vào bóng đá nữa thì đó là sự thiệt thòi rất lớn của bóng đá VN.
Việc Hòa Phát không làm bóng đá nữa là một sự hy sinh của tập đoàn Hòa Phát. Người ta hy sinh tình yêu của họ để cảnh tỉnh cho những người làm bóng đá VN thấy rằng đây cần là lúc phải thay đổi.

14 CLB V.League sẽ tự chọn người điều hành giải vì cuộc chơi của chính chúng tôi. Và tất nhiên, khi mà chúng tôi đã chọn thì người đó phải hoàn xứng đáng. Tôi cho rằng các ông bầu không có nhiều thời gian để tham gia vào BCH VFF vì họ còn có nhiều công việc khác phải làm, nhưng các doanh nghiệp sẵn sàng tạo ra một cơ chế đối thoại, hợp tác để hỗ trợ giúp VFF làm tốt. Các doanh nghiệp hoàn toàn có thể được xem là một hội đồng cố vấn hay ban tham mưu cho BCH VFF. Tôi mong muốn BCH VFF thật sự là những người am hiểu sâu, am hiểu thật sự về bóng đá. Họ phải là những chuyên gia bóng đá thật sự. Có rất nhiều cơ chế lập ra để hỗ trợ lẫn nhau, chứ không nhất thiết phải tham gia BCH VFF.

Ông Hoàng Mạnh Trường (V.NB): Tôi cho rằng việc thay trưởng BTC giải không giải quyết được vấn đề. Bản thân tôi cũng không có ý kiến phải thay trưởng BTC giải mà mong muốn VFF cần có những thay đổi về tư duy, cách làm cho hợp với sự phát triển của bóng đá VN. Cụ thể, VFF cần phải minh bạch hơn trong các quyết định xử lý, kỷ luật của cầu thủ, CLB. Chúng tôi là những người trực tiếp trong cuộc cần phải được biết mình có phạm lỗi hay không chứ đùng một cái có án kỷ luật treo giò hay phạt tiền. Chuyện mổ băng xưa nay chỉ là người VFF với nhau và tôi cho rằng như thế là không công bằng. Đó là chưa kể, tôi được biết không phải khi nào băng ghi hình cũng ghi rõ tình huống, nên BKL chỉ xử lý qua báo cáo của các giám sát, trong khi giám sát cũng chưa thật sự trung thực. Điển hình như 2 trường hợp của trọng tài Quyết và Trọng thì các giám sát 2 trận này cũng cần phải bị xử lý bởi trong báo cáo của họ đều ghi rằng trận đấu diễn ra bình thường.

Còn một vấn đề nữa khá nhức nhối là giá cả chuyển nhượng đang tăng vọt. Nhiều người cứ nghĩ các ông bầu lắm tiền, chịu chi nhưng ai biết chính đội ngũ “cò” trực tiếp phá giá, gây ra các hiện tượng đi đêm, chống đối CLB. Đây không phải là việc của các CLB nữa rồi mà VFF cần phải có chế tài hoặc phối hợp với lực lượng Công an để kiểm soát tình hình. Tôi có một đề xuất để hạn chế vấn đề này chính là cần lập ra Hiệp hội các ông bầu, Hiệp hội các cầu thủ. Ở đó có những quy định riêng bắt buộc tất cả phải theo chứ không theo kiểu mạnh ai lấy chạy, cứ có nhiều tiền là phá hợp đồng... như hiện nay.

Tôi nghĩ, VFF chưa cần có những thay đổi cao xa gì mà hãy làm từ những thứ rất thực tế, ai cũng nhìn ra này. Với bóng đá VN, chúng ta cần làm từng bước như vậy chứ để làm tốt luôn thì khó lắm!

Ông Võ Quốc Thắng (ĐT.LA): Thật ra những gì cần nói tôi đã nói hết trong cuộc đối thoại doanh nghiệp làm bóng đá. Giờ tôi chỉ nhấn mạnh thêm rằng về lâu dài, muốn bóng đá Việt Nam thay đổi thì cơ bản phải thay đổi cả mô hình quản lý một cách logic và có hệ thống. Nhưng quan trọng hơn là từng cá nhân có tham dự trong cuộc chơi phải thay đổi ý thức từ bản chất. Tôi không chỉ nói về các quan chức, các cầu thủ... mà nói tất cả mọi người, từ người bảo vệ sân, người làm tạp vụ, người khiêng băng-ca... đều phải thay đổi ý thức. Trong đó, đặc biệt nhấn mạnh đến sự trung thực, biết tự vấn lương tâm mỗi khi hành động sai. Ai cũng có thể sai, nhưng biết tự vấn lương tâm thì làm sai vẫn có thể sửa được. Cuộc chơi nào cũng có luật. Nhưng luật chỉ có hiệu quả nếu mỗi người trong cuộc chơi có ý thức tôn trọng những luật đó. Để làm được điều đó, tôi cho rằng bên cạnh việc đào tạo chuyên môn, cần phải có thêm sự giáo dục về ý thức đạo đức cho từ cầu thủ, trọng tài... ngay từ khi mới bước chân vào bóng đá.

Quan điểm của tôi là người của VFF hiện nay, cũng như những người nắm các vị trí nói trên đều là người giỏi chuyên môn cả đấy, chứ không phải là không biết gì. Nhưng như tôi đã nói, vấn đề không phải là nằm ở chuyên môn của từng cá nhân, mà là cả một hệ thống. Thay một ông Trưởng BTC, một ông Trưởng ban trọng tài không giải quyết được vấn đề gì. Mà phải thay đổi cả một hệ thống. Để làm sao những người trong hệ thống đó không còn bị tình cảm riêng tư, quan niệm vùng miền chi phối để điều hành cuộc chơi cho sòng phẳng. Trưởng giải, trưởng ban trọng tài hiện nay cũng bị động vì hệ thống. Tôi nói ví dụ, tôi làm Tổng giám đốc một công ty mà ông Chủ tịch HĐQT không trao cho tôi thực quyền thì ngay cả đuổi một ông trưởng phòng làm sai tôi cũng không dám, nhất là khi ông trưởng phòng đó lại quen thân với ông chủ tịch. Đụng tới ông trưởng phòng đó, không khéo chính tôi lại bị đánh. Theo tôi, giờ muốn cải tổ chỉ cần làm cho minh bạch. Chẳng hạn Trưởng BTC giải phải được trả lương, trả thưởng đàng hoàng cho công việc của họ. Ngược lại anh phải làm cho công tâm. Nếu nể nang, nhường nhịn nhau gì đó là lừa gạt dân, tội đó không thể dung tha. Làm được minh bạch như thế, bộ máy sẽ hoạt động hiệu quả ngay.

---